Press "Enter" to skip to content

Nocna zmiana: w jaki sposób zanieczyszczenie światłem wpływa na mutualistyczne relacje roślin i ich zapylaczy?

Marcin Zych, Justyna Ryniewicz
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego, Aleje Ujazdowskie 4, 00-478 Warszawa

Zarys treści: Zapylanie kwiatów przez zwierzęta jest jednym z fundamentalnych procesów ekologicznych, decydujących o stabilności wielu ekosystemów lądowych. Jednakże w ciągu ostatnich dekad zapylacze narażone są na wiele zmian środowiskowych, które przyczyniają się do spadku liczebności i różnorodności tych organizmów. Wzrastające zanieczyszczenie światłem, będące konsekwencją postępującej urbanizacji, zdaje się być kolejnym czynnikiem, z którym muszą mierzyć się zapylacze. Starsze, mniej wydajne typy oświetlenia są stopniowo zastępowane nowszymi (np. LED, lampy metalohalogenkowe), charakteryzującymi się szerszym spektrum emitowanych długości fal elektromagnetycznych, które mogą szczególnie intensywnie oddziaływać na dziko żyjące organizmy. Rośnie liczba badań uwzględniających wpływ sztucznego światła na fizjologię i zachowanie organizmów oraz interakcje między nimi. Wśród zwierząt do najbardziej narażonych na oddziaływanie antropogenicznego światła należą te aktywne nocą. Jednakże według najnowszych badań negatywny wpływ zanieczyszczenia światłem może pośrednio oddziaływać również na gatunki aktywne w ciągu dnia, prowadząc do poważnych zmian w całych ekosystemach. Dotychczas zgromadzono bardzo niewiele danych dotyczących nocnych zapylaczy i ich interakcji z roślinami. Większość z nich skupia się na ćmach, pomijając inne grupy zwierząt. Istnieje pilna potrzeba prowadzenia badań nad nocnymi zapylaczami, zwłaszcza uwzględniając to nowe zagrożenie, które znacząco może przyczynić się do spadku ich liczebności.

Słowa kluczowe: zanieczyszczenie sztucznym światłem, usługi ekosystemowe, spadek populacji owadów, zapylanie, sieci zapyleń.